Ilość wytwarzanych przez człowieka odpadów rośnie w zatrważającym tempie w kraju i na świecie. Wielokrotnie już pisaliśmy jak szkodzą one człowiekowi i naszej całej planecie. Stąd uczymy się (niestety dopiero uczymy) jak żyć, aby z jednej strony wytwarzać ich mniej, a z drugiej zaś wykorzystywać jako cenne surowce. Zmierzając zatem w tym kierunku nieodzowna jest segregacja odpadów. Niestety, dla wielu segregacja odpadów jest jeszcze dużym wyzwaniem. Bezwzględnie musi się ona jednak jak najszybciej stać naszą powinnością i to z myślą nie tylko o nas, ale także o kolejnych pokoleniach.

Niezwykle dużą część całej odpadowej masy stanowią bioodpady. Dzisiaj będzie mowa przede wszystkim o bioodpadach wytwarzanych w naszych domach. Ta frakcja odpadów to nic innego jak resztki żywności pochodzenia roślinnego, ale również rośliny z ogrodów, balkonów, które ulegają naturalnemu rozkładowi. Pewnie wszyscy już wiemy, że wrzucamy je do brązowych pojemników luzem, ewentualnie w papierowych workach (nie w reklamówkach lub w innych opakowaniach). Tylko w tej postaci ich dalsza droga może być bezpieczna dla naszego środowiska.

W naszym regionie, w Wielkopolsce Wschodniej wszystkie odpady BIO z gospodarstw domowych trafiają na tzw. instalację kompostowni pryzmowej przy Miejskim Zakładzie Gospodarki Odpadami Komunalnymi – opowiada nam jego główny technolog gospodarki odpadami Szymon Kocioruba. – Tam po wyładowaniu tychże odpadów następuje przygotowanie tzw. wsadu. Polega ono na wstępnym doczyszczeniu, rozdrobnieniu, ujednoliceniu struktury. Dalej z tak przygotowanego wsadu formowane są już pryzmy, w których to przez okres 9-12 tygodni odbywa się proces kompostowania – mówi Szymon Kocioruba. – W tym czasie pryzmy są regularnie mechanicznie napowietrzane przez przerzucarkę do kompostu. Dojrzały kompost jest przesiewany przez grube sito (wielkość oczek 20 mm). Aby uzyskać kompost wyższej jakości ponownie przesiewamy go przez drobniejsze sito (oczkach wielkości 10 mm). Wytwarzany w Koninie kompost sprzedawany jest zarówno osobom prywatnym jak i firmom pod nazwą „Magno Hortis”. Jest to produkt o właściwościach nawozowych, który stanowi organiczny środek poprawiający właściwości gleby, posiadający decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Nr G-875/19 z dnia 3.09.2019 r. zezwalającą na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby.

Na spotkaniu z Szymonem Kociorubą dowiadujemy się także, żew procesie kompostowania powstają również nieduże ilości odpadu tj.: kompostu,który nie odpowiada wymaganiom – są to nieprzekompostowane frakcje odpadów. Tez kolei wykorzystywane są do tworzenia pokrywy rekultywacyjnej na składowiskuodpadów.

Najlepszymrozwiązaniem jest zagospodarowanie ich w miejscu wytwarzania. O tym rozmawiamyz dr Beatą Kowalską z Zakładu Mikrobiologii i Ryzosfery Instytutu OgrodnictwaPaństwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach.

– Dzisiaj trudno sobie wyobrazić ekologiczne życie bezkompostowania. To dlatego, że kompost jest najlepszym nawozem do ogrodu?

– To prawda. Kompost jest jednym z najlepszych nawozówużywanych w rolnictwie i ogrodnictwie. Obok nawozów naturalnych jest głównymnawozem stosowanym w rolnictwie ekologicznym jako czynnik podtrzymania żyznościgleby. To kompletny nawóz wieloskładnikowy, który zawiera niezbędne do życiaroślin makro- i mikroelementy. Stosowanie jego powoduje wzrost aktywnościmikrobiologicznej gleby, rozwój mikroorganizmów wrogich dla wielu patogenówroślin (czynników, które wywołują choroby). Dlatego kompost poprawiazdrowotność tych roślin. Należy wiedzieć, że wprowadzony do gruntu podwyższazawartość węgla organicznego w glebie, zwiększa się jej aktywność biologiczna ipoprawia struktura. W piaszczystych podłożach kompost zwiększa zawartość wodną,w glebach ciężkich ułatwia z kolei przepływ wody i powietrza, a tym samymzmniejsza ich podatność na erozję. Gleba staje się lżejsza i pulchniejsza, coumożliwia głębsze ukorzenienie roślin. Nawożenie kompostem wzbogaca glebę o jejnajważniejszy składnik – próchnicę. To ona właśnie m.in. rozluźnia glebę,zwiększa dostęp do niej powietrza.

– Aby jednak kompost, jego materia była cenna dla roślin,musimy przestrzegać pewnych zasad. Jak zatem tworzyć dobry kompost?

– Dobry kompost powinien mieć ciemny kolor i ziemistyzapach. Nie może być przesuszony, ani zbyt wilgotny (wilgotność na poziomie50%). Powinien być materiałem jednorodnym, o jednolitym uziarnieniu. Kompostmusi charakteryzować się niską zawartością metali ciężkich i toksycznychzwiązków organicznych, małym stężeniem soli rozpuszczalnych, brakiem organizmówchorobotwórczych oraz nie powinien zawierać aktywnych nasion chwastów. Bardzoważny jest także stopień przekompostowania odpadów oraz brak właściwościfitotoksycznych.

– To może teraz kilka praktycznych rad?

– Kompostownik zakładamy przy dodatnich temperaturach,między wiosną a jesienią. Umieszczamy go w miejscu zacienionym i osłoniętym odwiatru. Dolna, około 20-centymetrowa warstwa powinna się składać z grubszych,połamanych gałązek, aby ułatwić cyrkulację powietrza. Kolejną warstwę tworzymyz ziemi ogrodowej. Następne warstwy to odpadki, które przekładamy warstwamiziemi i drobnymi gałązkami. Masę kompostową należy systematycznie mieszać izwilżać wodą. Po upływie około 10-12 miesięcy powstanie kompost, który możnawykorzystać jako naturalny nawóz.

– Ważne jest także to, aby wiedzieć co można, a czego niewolno kompostować. Żelazną zasadą jest, aby do kompostu nie wrzucać odpadówpochodzenia zwierzęcego.

– Odpady odpowiednie do kompostowania to ścięta trawa,liście z drzew, ścięte gałęzie z drzew, krzewów i żywopłotów, zielone częściwarzyw liściastych, zwiędłe kwiaty cięte oraz kwiaty doniczkowe, pozostałościroślinne po zbiorach, obierki z ziemniaków, owoców i warzyw, trociny, wióry iinne ścinki drewniane, odpady z kory, chwasty, słoma, siano.

– Kiedy mamy już w pełni przerobiony, dobry kompost, jakmożemy z niego korzystać?

– Może być wykorzystywany pod uprawy roślin ozdobnych,warzyw, trawników, na terenach zielonych do rekultywacji glebzdegradowanych. Ten jeszcze nieprzerobiony taki zaledwie kilkumiesięczny możnatakże wykorzystać jako ściółkę. Używając kompostu, poprawiamy właściwościfizykochemiczne i biologiczne gleby, wzbogacając ją w ten sposób w składnikipokarmowe. Na glebach lekkich po systematycznym nawożeniu można zwiększyćpojemność sorpcyjną gleb, a na cięższych poprawić ich strukturę. Można gostosować bez ograniczeń. Jest nawozem lekkim i wolnodziałającym, ale jeszczeraz pragnę podkreślić: nawozem niezwykle dla roślin cennym, z któregokorzystamy głównie wiosną lub jesienią.

– Dziękuję za rozmowę.