W Wielkopolu (gmina Kleczew) z odkrywki Jóźwin IIB w tempie 8metrów na minutę wyjechała na poziom zerosłynna koparka Dolores. Stojąca przy drodze maszyna, wyższa niż wieżowiec, robiwrażanie na przejeżdżających. W przyszłości będzie można na niąwejść i zwiedzić. Taki jest plan. My byliśmy już dziś i jesteśmy zachwyceni.

SRs-1800 to największa koparkapracująca na terenie konińskiego zagłębia. Jej długość całkowita wynosi 118 m, wysokość to 38 m (czylijest wyższa od wieżowca) a szerokość 28 m. Waży ponad 2.500 ton. Zostałazbudowana w 1985 roku przez niemiecką firmę TAKRAF, w 2009 roku była sprowadzona przez KWB„Konin” do Polski. – Koparka w zasadzie wyjeżdżała parę godzin, ale w trasiejest od trzech miesięcy. W międzyczasie była przygotowywana pochylnia wyjazdowa– mówi o dzisiejszej akcji Mariusz Harmasz (Trzeci Tor). – Można powiedzieć, żetechniczna operacja trwała około 4-5 miesięcy.

Dolores – panna na wydaniu

Natomiast już w 2022 roku lokalnipasjonaci kultury postindustrialnej zainicjowali projekt „Dolores – panna nawydaniu”, którego celem jest zachowanie koparki oraz budowa parku kulturowegona terenie odkrywki Jóźwin IIB. To czteroosobowa grupa: Agata Kuźmińska (prezesFundacji Instytut Zielonej Przyszłości), nadsztygar górniczy Grzegorz Przebieracz pracujący na odkrywce.– W kwietniu zeszłego roku mieliśmy razem okazję odwiedzić podobną maszynę wNiemczech. I to tam Grzegorzowi przyszedł pomysł, żeby coś takiego stworzyć i u nas.Powiedziałam wtedy, że znam człowieka, bez którego nie wyobrażam sobie, żeby tenprojekt pociągnąć. I to jest Mariusz Harmasz, superczłowiek od spraw kultury –mówi Agata Kuźmińska. Na późniejszym etapie do tej grupy dołączył AdamJaroński, który jest fotografem i filmowcem. – To człowiek, który tak naprawdędokumentował całe przedsięwzięcie. Śmialiśmy się, że przez kilka ostatnichmiesięcy spał na Dolores, bo był obecny praktycznie na każdej zmianie – dodajeAgata Kuźmińska. – Nasz zespół poruszył niebo i ziemię, był wszędzie – u prezesów,marszałków, prezydentów, burmistrzów. Wszystkich przekonaliśmy, że to jestdobry pomysł. Dzisiejszy dzień pokazuje, że to się udało i historia zostaniezachowana.

Przejedzie jeszcze około 200 metrów

Założenie jest takie, by punktemodniesienia i miejscem do zwiedzania w tym parku kulturowym była właśnieDolores. – W dużym skrócie, powstaje muzeum historii całego konińskiego zagłębia– dodaje Mariusz Harmasz. Koparka została wyprowadzona z odkrywki na poziom zero,jednak to nie jest jej miejsce docelowe. Przejedzie jeszcze około 200 metrów nawskazane działki, wcześniej maszyna będzie umyta przez strażaków. W przyszłościzwiedzający będą mogli nie tylko oglądać maszynę z zewnątrz, ale także na niąwejść i zobaczyć każdy zakamarek.

Zwiedzanie za 2 lata?

– Żeby jednak można było wejść namaszynę, wcześniej trzeba zrobić barierki, poprostować podesty, wyznaczyć trasędo zwiedzania – mówi GrzegorzPrzebieracz. Jak się dowiedzieliśmy, zwiedzanie koparki będzie możliwe za około2 lata. – Tak rozmawialiśmy z marszałkiem, bo ten obiekt musi być naprawdę dobrzezrobiony – mówi Mariusz Harmasz. – Plan jest też taki, że ma tutaj też powstaćpawilon z multimedialnymi prezentacjami. Pokażą one przyszłym pokoleniom, jakwyglądała kopalnia w trakcie wydobycia, może nawet będą mogli przejechać sięmaszyną. Nad tym będziemy pracowali.

Projekt wspiera między innymi gmina Kleczew. Na miejscupojawił się burmistrz Mariusz Musiałowski. – Jadąc od strony Kleczewa, robi toogromne wyrażenie. Potężny „potwór” wyjechał – mówi. – Byłem już wielokrotniena rozmowie z panem marszałkiem. Cieszę się, że jest wsparcie samorządu województwawielkopolskiego, bo inaczej pewnie gminie byłoby ciężko samodzielnie dźwignąćtakie zobowiązanie jak utrzymanie, konserwacja i administrowanie Dolores.