Urolog o męskim zdrowiu. "Panowie, nie czekajcie na objawy!"

– Co pana do mnie sprowadza? Coś panu dolega? – pyta lekarz. – Nie, chciałbym się tylko zbadać! – takie odpowiedzi pacjentów to „marzenie” wielu urologów, którzy nieustannie apelują o regularne wizyty i nieodkładanie badań na później. Niemal tradycją stało się, że wraz z początkiem listopada i towarzyszącą mu akcją Movember rozmawiamy ze znanym i cenionym konińskim urologiem Maciejem Piwońskim. Tym razem pytamy specjalistę nie tylko o kondycję zdrowotną mężczyzn, ale przede wszystkim o to, czy rośnie ich świadomość dotycząca profilaktyki.

– Panie doktorze, mimo licznych akcji edukacyjnych i kampanii społecznych wciąż słyszymy, że zaledwie 16 proc. mężczyzn regularnie wykonuje badania profilaktyczne. Z raportu „Badanie, które daje czas” wynika również, że 36 proc. panów zgłasza się do specjalisty dopiero wtedy, gdy coś niepokojącego zaczyna się dziać. Jak z Pana perspektywy wygląda świadomość profilaktyki urologicznej?

– Zauważam, że świadomość profilaktyki urologicznej wśród pacjentów rośnie. Mam jednak wrażenie, że wciąż jest niewystarczająca i nie przekłada się na taką liczbę regularnych wizyt, jakiej byśmy oczekiwali. Zdecydowanie więcej jest pacjentów, którzy zgłaszają się do urologa dopiero wtedy, gdy zaczynają odczuwać konkretne dolegliwości, najczęściej związane z oddawaniem moczu.

– A jak wygląda sytuacja, jeśli chodzi o wiek pacjentów? Czy na wizyty profilaktyczne decydują się też młodsi mężczyźni?

– Tak, zdecydowanie zauważam, że zgłaszają się coraz młodsi mężczyźni, mniej więcej między 40. a 50. rokiem życia. Co ważne, pojawiają się również tacy, którym nic nie dolega. Kiedy pytam, co ich sprowadza, odpowiadają po prostu: „Przyszedłem się zbadać profilaktycznie”. To bardzo pozytywny sygnał, choć trzeba podkreślić, że nadal są oni w mniejszości. Większość pacjentów trafia do gabinetu dopiero wtedy, gdy pojawia się problem.

– A jaki jest najczęstszy problem, który skłania mężczyzn do wizyty u urologa?

– Pacjenci najczęściej zgłaszają, że oddają mocz częściej niż wcześniej. Drugim problemem jest wstawanie w nocy w celu skorzystania z toalety, co potrafi być szczególnie uciążliwe i znacząco wpływać na komfort życia. Trzecim charakterystycznym objawem jest osłabienie strumienia moczu. To są trzy najczęściej zgłaszane dolegliwości. Oczywiście objawów urologicznych jest znacznie więcej, a ich charakter zależy od konkretnego pacjenta i problemu zdrowotnego, z którym się zmaga.

– Przejdźmy do chorób nowotworowych dotyczących mężczyzn. Jak wygląda sytuacja, jeśli chodzi o raka prostaty i raka jądra? Czy w swojej codziennej praktyce zauważa Pan niepokojące tendencje?

– Obserwujemy coraz więcej przypadków raka prostaty, i – co jest szczególnie niepokojące – choroba ta dotyka również coraz młodszych mężczyzn. To rzeczywiście poważny problem, któremu trzeba się przyglądać. Właśnie dlatego tak istotne jest objęcie tych pacjentów odpowiednią profilaktyką.  Jeśli chodzi o raka jądra, zachorowalność nie jest duża. Nie chciałbym podawać konkretnych danych bez ich wcześniejszego sprawdzenia, natomiast z moich obserwacji wynika, że liczba zachorowań pozostaje raczej na podobnym poziomie.

– Wróćmy zatem do profilaktyki. Co właściwie oznacza regularne odwiedzanie urologa? Raz w roku, raz na dwa lata…? Jak często do urologa powinien się zgłaszać mężczyzna, któremu nic nie dolega?

– W przypadku zdrowego mężczyzny, który nie odczuwa żadnych dolegliwości i chce po prostu skontrolować swój stan zdrowia, zalecałbym wizytę raz w roku. To dobry sposób, aby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku, i nie przeoczyć ewentualnych niepokojących zmian. Na taką wizytę warto przynieść ze sobą dwa podstawowe wyniki: oznaczenie PSA oraz ogólne badanie moczu. Badanie PSA jest stosunkowo tanie i szeroko dostępne. Polega na pobraniu krwi, a wynik stanowi ważny element profilaktyki raka prostaty. W tym miejscu jednak chcę zaznaczyć – co jest bardzo ważne – że prawidłowy wynik PSA nie wyklucza raka prostaty. Dlatego samo wykonywanie badania raz w roku i rezygnowanie z wizyty u urologa nie jest wystarczające. Wynik należy zawsze skonsultować ze specjalistą, a badanie PSA nie może zastąpić pełnej kontroli urologicznej.

– Na koniec krótki apel do mężczyzn. Listopad i Movember przypominają o profilaktyce nowotworowej, ale przecież o zdrowie warto dbać przez cały rok…

– Przede wszystkim nie odkładajmy zdrowia na później! Listopad nie powinien być jedynym miesiącem, w którym mężczyźni myślą o profilaktyce. Najważniejsze, aby badania i regularne wizyty u specjalisty stały się nawykiem, a nie reakcją na pojawiający się problem.

– Dziękuję za rozmowę.