15 czerwca zostanie oficjalnie otwarty w Leszczach (gm. Kłodawa) Centralny Magazyn Próbek Geologicznych Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB). To jedno z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Europie. Inwestycja została sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz z budżetu państwa.

Nowy obiekt powstał z myślą o zabezpieczeniu próbek geologicznych dokumentujących budowę geologiczną Polski – przede wszystkim rdzeni wiertniczych pochodzących z otworów wykonywanych na przestrzeni niemal całego stulecia. W tym czasie Państwowy Instytut Geologiczny – PIB zgromadził prawie 900 kilometrów bieżących rdzeni z nieco ponad 10 tysięcy otworów wiertniczych. Niektóre z nich pochodzą z głębokości przekraczających 7 kilometrów, a najstarsze wykonano jeszcze przed II wojną światową.

W Leszczach powstała hala wysokiego składowania o powierzchni 7500 metrów kwadratowych, mogąca pomieścić aż milion metrów bieżących rdzeni wiertniczych. To długość porównywalna z trasą z Warszawy do Wenecji, z Gdańska do Wiednia lub z Poznania do Oslo.

Państwowy Instytut Geologiczny-PIB podkreśla, że rdzenie geologiczne pozostają unikalnym źródłem wiedzy o historii Ziemi, zasobach naturalnych oraz procesach zachodzących w głębi skorupy ziemskiej. Choć wiele z nich pobrano dziesiątki lat temu, dziś mogą dostarczać zupełnie nowych informacji o znaczeniu naukowym i gospodarczym. Geolodzy regularnie wracają do archiwalnych materiałów, aby korzystając z rozwijających się metod badawczych, prowadzić coraz precyzyjniejsze analizy. Ich wyniki znajdują zastosowanie m.in. poszukiwaniu złóż surowców mineralnych, zalegających na dużych głębokościach. Stały rozwój technologii wykorzystywanych w górnictwie umożliwia bowiem sięganie po bogactwa naturalne, które jeszcze do niedawna pozostawały poza zasięgiem eksploatacji.

Badania próbek geologicznych dostarczają informacji wykorzystywanych w wielu strategicznych obszarach gospodarki. Dla części sektorów mają znaczenie kluczowe – wspierają m.in. bezpieczeństwo surowcowe i energetyczne kraju, gospodarkę wodną, ochronę środowiska, rozwój geotermii oraz realizację dużych inwestycji infrastrukturalnych. Dane pozyskiwane z rdzeni wiertniczych wykorzystywane są również do rozpoznawania zagrożeń geologicznych, zarządzania przestrzenią podziemną, poszukiwania możliwości magazynowania surowców i energii oraz rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym.

Magazyn w Leszczach będzie pełnił nie tylko funkcję archiwalną. Integralną częścią inwestycji jest nowoczesna profilatornia oraz zaplecze laboratoryjno-techniczne umożliwiające prowadzenie specjalistycznych analiz i badań geologicznych. Dzięki temu CMPG zmienia swój charakter – z miejsca przechowywania próbek staje się nowoczesnym centrum przetwarzania i udostępniania informacji geologicznej.

Obiekt wyposażono w innowacyjny system ogrzewania i chłodzenia wykorzystujący geotermię niskotemperaturową. Rozwiązanie to nie tylko ogranicza koszty eksploatacji i emisję CO₂, ale symbolicznie podkreśla związek inwestycji z naukami o Ziemi i ochroną środowiska.

Docelowo w Leszczach będą przechowywane próbki geologiczne z innych magazynów PIG-PIB oraz zbiory należące do spółek Skarbu Państwa. To skomplikowane przedsięwzięcie logistyczne, konieczne do wykonania, aby obiekt stał się najważniejszym archiwum geologicznej historii Polski oraz by możliwe było przeprowadzenie planowanej cyfrowej archiwizacja rdzeni, która znacząco ułatwi naukowcom i specjalistom dostęp do danych geologicznych.

mar