Maluje obrazy haftem krzyżykowym

Sławomir Uliński mieszka w gminie Krzymów. Słynie ze swojej niecodziennej pasji. Pan Sławomir szyje haftem krzyżykiem, używając szczegółowych schematów z numerami muliny odpowiadającymi konkretnym kolorom wspaniałe, najczęściej historyczne obrazy. Nie stroni też od tematyki sakralnej, ludowej czy martwej natury. Haftowanie – forma relaksu i wyciszenia – z niewielkiego hobby rozwinęło się w imponującą kolekcję własnoręcznie wykonanych obrazów. Kolorowych, dokładnie odwzorowujących oryginały, takich, które chciałoby się mieć w domu. Pan Sławomir realizuje swoją pasję już 20 lat. Dzielnie wspiera go w tym jego żona Wiesława. A ich dom zdobią haftowane reprodukcje znanych malarzy nie tylko polskich, ale i światowych.

Mężczyzny haftującego obrazy z taką pasją nie spotyka się często. A Sławomir Uliński wraz z żoną Wiesławą przeprowadził się do Genowefy ze Śląska. – W kopalni pracowałem 21 lat. Najpierw jako ślusarz, później jako sztygar – opowiada podczas naszej wizyty tuż przed świętami Bożego Narodzenia. – Żona stąd pochodzi, więc tutaj wybudowaliśmy dom i się przeprowadziliśmy – dodaje. Początkowo planowali mieszkać  w Krzymowie, ale się nie udało. Działkę kupili więc w Genowefie. – Tata tutaj wszystko organizował. Rodzice chcieli nas do siebie ściągnąć, bo na Śląsk było daleko i nieczęsto się wtedy odwiedzaliśmy. Raczej my do nich jeździliśmy. Na stałe przyjechaliśmy tutaj, kiedy mąż przeszedł na emeryturę – opowiada pani Wiesława. Wjeżdżając na posesję ma się wrażenie, że wokół domu państwa Ulińskich rośnie… las. – Kiedy tu przyjechaliśmy to było gołe pole. Parę brzózek się tam zasiało samych. I są tutaj do dzisiaj. Sami wszystko sadziliśmy. Lubimy ogród i lubimy pracować. Ziemię wymienialiśmy, bo w tym piachu by nic nie urosło. Dbaliśmy i takie drzewa nam teraz porosły – opowiadają małżonkowie.

Pan Sławomir zajmuje się dość nietypowym dla mężczyzny hobby – maluje obrazy… haftem krzyżykowym. Jak ta pasja się zrodziła? – Wszczepiła mi ją moja babcia, jak miałem 10 lat. Pojechałem na wieś na wakacje, jak to kiedyś było modne, bo rodzice zawsze byli zajęci pracą. Drugą czy trzecią klasę wtedy skończyłem. Babcia miała osiemdziesiąt lat. Zawsze siadała na takim stołeczku przed domem ciotki, bo tam mieszkała. I mówi do mnie: chodź, pomożesz mi wyprowadzić wzór, bo to kiedyś inaczej się wyszywało niż teraz. I ja ten wzór czarną nitką jej wyszyłem. Matula mnie zobaczyła i mówi, że ja się mam uczyć, a nie wyszywać, bo z tego chleba nie będę miał. Ale babcia i tak pokazała jak się wyszywa. Jak mieszkaliśmy z żoną na Śląsku to wyszyłem kiedyś narzuty na wersalki i na fotele. Ale dopiero tutaj zająłem się haftowaniem już konkretnie. Najpierw to, co żona chciała, a potem to, co mi się podoba – wspominał Sławomir Uliński.

I tak po latach pierwszy haft wyszył dla żony. – Zaczęło się od starego wzoru, który przyniosła i zapytała czy jej go wyszyję. Zrobiłem dla niej poduszkę z papugą. To była moja pierwsza praca – mówi. – No i tak w sumie się zaczęło od tej papugi. Potem tych prac i próśb było coraz więcej i więcej – śmieje się artysta.
Czy haftowanie sprawia jakąś trudność? – Łatwo można się pomylić. Jest jedna igła. Ja zawsze zaczynam od lewego górnego rogu obrazu. Dzisiaj kupuje się wzór, kanwę, mulinę i trzeba cierpliwie wyszywać. Można wziąć płótno z nadrukiem i tam wszystko jest zaznaczone i można szyć. Tylko trzeba trzymać linię, żeby oczka szły w jedną stronę, bo jak nie, to się obraz później rozjeżdża. Haftować powinni ci, którzy znają matematykę, bo trzeba naprawdę bardzo dużo liczyć. W dużych obrazach jest bardzo dużo kolorów. Jak ktoś chce, to może wszystko. Żona jest moim kontrolerem jakości. Bierze lupę i sprawdza, czy jakiegoś oczka nie pominąłem. A to się zdarza naprawdę. Jest tu jedna praca, w której nie ma jednego oczka i nikt tego nie zauważył. Dopiero zobaczyła to pani, która oprawiała nam ten obraz. Żona zawsze pierze gotowy obraz i obszywa go maszyną, żeby się nie snuł – wyjaśniał Sławomir Uliński kolejne etapy przygotowania obrazu.

Przy wyszywaniu „Ostatniej Wieczerzy” spędził około 6 miesięcy. – To duży obraz. Nie szyję cały czas. Gdybym siedział od rana do nocy to ten czas by się skrócił, ale oczy by tego nie wytrzymały – tłumaczy Sławomir Uliński. Ma też taką zasadę, że nigdy nie zaczyna dwóch prac naraz. Zawsze kończy jedną i dopiero zabiera się za drugą. W tym roku wyhaftował dwa duże obrazy. – W dużych obrazach historycznych jest około 130 tysięcy oczek, a w tym ostatnim, który szyłem 140 tysięcy oczek i 50 kolorów – opowiada.

Jaki obraz był dla niego najtrudniejszy do wyszycia? – Początki zawsze są najtrudniejsze, bo trzeba obraz rozmierzyć, rozliczyć, nawet taki malutki, żeby wyszedł na środku, żeby nie brakło potem płótna na oprawienie. Kiedyś byłem przerażony. Jak kupiłem „Ostatnią Wieczerzę” i zobaczyłem, ile tego jest, to się przeraziłem, kiedy to wyszyję. No, ale pomału, pomału. Teraz będę „Konstytucję” wyszywał, bo szwagier mi zabrał naszą – mówi. – Jakbym to tylko, co mam chciał wyszyć, to nie wiem, czy mi życia starczy – śmieje się pan Sławomir. – Mąż zamówił sobie „Damę z łasiczką” i będzie dla nas  wyszywał. I „Matkę Bożą Karmiącą” też, bo sobie taki obraz nasi przyjaciele zażyczyli – mówi pani Wiesława.

Jakie odczucia – oprócz satysfakcji, że udało się coś ładnego stworzyć – towarzyszą artyście podczas wyszywania? – Przy szyciu ja się wyciszam, nie denerwuję się przy tym. Wstaję bardzo wcześnie, cicho włączam telewizor i szyję. Mnie telewizor nie rozprasza. Ja mogę mecz oglądać i sobie wyszywać – mówi. – Jedno mnie tylko denerwuje. Jak mi w obrazie braknie muliny na dwa, trzy oczka. To jest najgorsze. I szukamy wtedy wszędzie, w całym domu chociaż kawałek. W końcu mówię – nie, wsiadam w auto i jadę do Konina kupić – opowiada.
Czy każdy może spróbować wyszywać? – Każdy może spróbować. Kto ma czas i cierpliwość. To tak samo jak w szydełkowaniu, może robić to każdy. Ja na przykład szydełka nie lubię, bo nie potrafię go trzymać. Na drutach wiele osób robi. To jest kwestia wprawy. No i cierpliwości. Czy na drutach, czy na szydełku, to też trzeba oczka liczyć cały czas. Siedzi człowiek i liczy, liczy, a jak się pomyli, to zaraz krzywo wychodzi – wyjaśnia pan Sławomir.

Czy jest w stanie policzyć ile obrazów wyszył? – W domu jeszcze nieoprawionych będzie z 80-90 sztuk. Ile w ogóle wyszytych to nie wiem – 200, może 300. Papieży dla rodziny i znajomych zrobiłem około 20. Dużo było też takich okazjonalnych obrazów na komunię czy chrzciny – mówi.

Wspólną pasją państwa Ulińskich są też podróże. – Wyjeżdżamy na różnego rodzaju wycieczki. Zwiedziliśmy już trochę Europę. Teraz chcemy pojeździć po Polsce. Ostatnio byliśmy na Mazurach, tam pływaliśmy Kanałem Elbląskim. Tam grama prądu nie ma. Wszystko napędza woda. Byłam zauroczona tym miejscem – mówi pani Wiesława. – Raz pojechaliśmy do kuzyna, który mieszka przy samiutkim jeziorze na Mazurach. Pojechaliśmy do niego w lipcu i tak strasznie zmarzliśmy, bo tam było tylko 14 stopni ciepła, a u nas w Wielkopolsce 30 stopni. Zmarzliśmy tam w kurtkach. Pierwszy raz widziałam, jak jest szkwał. Faktycznie trzeba natychmiast uciekać z jeziora. Piana taka była na brzegach, że szok.

Malowanie obrazów haftem krzyżykowym nie jest popularną pasją. Czy poznali kogoś, kto takie hobby ma? – Kiedyś reprezentowaliśmy naszą gminę na takim jarmarku w Koninie. I tam poznaliśmy starszą panią z Grodźca, która bardzo ładnie wyszywała. Mówiła, że oczy ją już bolą, ale też się bardzo cieszyła ze spotkania. Odezwał się też do mnie pan z Wejherowa. Wysłałem mu zdjęcia wszystkich moich prac. Pytał, ile oczek jestem w stanie dziennie wyszyć? Powiedziałem, że jak bym od rana do wieczora siedział, to w granicach 1.500 do 2.000 oczek. Ale jak w obrazie jest 130 tysięcy oczek, to te 2 tysiące, co to jest? Niewiele. On mi odpowiedział, że góra 300 oczek wyszyje naraz – opowiada Sławomir Uliński. – Z panią z Grodźca umówiliśmy się wiosną na telefon, bo na razie nie wyszywa. Mówi, że jest za ciemno i oczy ją bolą.

Czy wyszywać można w każdym miejscu, czy trzeba mieć jakieś jedno? Pan Sławomir siada w wygodnym fotelu, ma specjalną lampę z dobrym światłem. Ale nie zawsze. –
Mąż zawozi mnie do fryzjerki do Władysława. To ja się czeszę, a on zabiera nici, siedzi w samochodzie i szyje przez ten czas – śmieje się pani Wiesława.
Jak spędzą święta Bożego Narodzenia? – Tradycyjnie w domu, rodzinnie. Syn z rodziną przyjeżdża do nas w Wigilię. Jednego dnia jedziemy do brata. Tam jesteśmy zaproszeni. Drugi syn do Anglii wyjechał, bo tam pracuje i tam święta spędza z rodziną – mówią państwo Ulińscy.

W domu państwa Ulińskich nie ma właściwie miejsca, gdzie nie byłoby zawieszonych obrazów wykonanych przez pana Sławomira. Można zobaczyć tam ulubione „Damy” pani Wiesławy, wiele historycznych prac – „Jana III Sobieskiego pod Wiedniem”, „Stefana Batorego pod Pskowem”, „Hołd Pruski”, „Kościuszkę pod Racławicami”, „Stańczyka” czy portret papieża Jana Pawła II, a także martwe natury i pejzaże. Wszystko namalowane precyzyjnie haftem krzyżykowym.