Dobra książka to taka, która potrafi nas przenieść w inny świat iwymiar. Przestajemy wtedy myśleć o własnych problemach i utożsamiamy sięz jejbohaterami. Powoduje, że tracimy poczucie czasu i w każdej, wolnejchwili ponią sięgamy. Dla wzmocnienia przekazu można tutaj przytoczyć cytatJózefaCzechowicza ,,Kto czytażyje wielokrotnie. Kto zaś z książkami obcować nie chce, najeden żywot jest skazany”. Zatem jakie korzyści daje czytanie książek i jak towpływa na odbiorcę? Na te i inne pytania poprosiliśmy o odpowiedzi Joannę Zawadzką,starszego kustosza z Filii ,,Siódemka” Miejskiej Biblioteki Publicznej wKoninie.

Zdarza się, że utwory literackiewpływają na rzeczywistość, kształtują postawy, emocje i działaniaczytelników. I choć zdolność takiego oddziaływania przypisywana jestraczej literaturze pięknej, tekstom filozoficznym czy poezji, to wzasadzie każda książka – również o charakterze poradnikowym – może mieć wpływ na naszeżycie.

– Na podstawie danych Biblioteki Narodowej, najgorszy wynik badań whistorii czytelnictwa w Polsce w XXI wieku pochodzi z 2008 roku, kiedy wskaźnikwyniósł zaledwie 38 procent. Śledząc fora internetowe dowiedziałam się, iżpoziom czytelnictwa w kraju obecnie wzrósł i ma tendencje zwyżkowe. Czy mogłabyPani zdradzić, jak to wygląda w Koninie?

– Odpowiadając na to pytanie,skupiłabym się bardziej na danych Miejskiej Biblioteki Publicznej, którazarejestrowała w 2023 roku 10.259 aktywnych czytelników, czyli o 620więcej niż w 2022. Odnotowano również 117.436 odwiedzin w biblioteceogółem i o 12.220 odwiedzin więcej niż w 2022 roku, co przełożyło się na238.010 wypożyczeń książek i zbiorów audiowizualnych na zewnątrz oraz 8.727 udostępnień zbiorów na miejscu. Pozatym koninianie nie tylkowybierają rozmaite gatunki literackie, ale też przejawiają odmienne preferencjeco do samego sposobu obcowania z literaturą. Zdecydowana jednak większośćnajchętniej sięga po książki w wersji papierowej, choć wraz z postępującymprocesem cyfryzacji na rynku są obecne alternatywy dla tradycyjnej książki.Jedną z nich są e-booki. Nieco mniejszą popularnością cieszą się audiobookiumożliwiające odsłuchiwanie treści książki, zamiast odczytywania.

– Kto więcej czyta: kobiety czy mężczyźni i czym jest to uwarunkowane?

– Zdecydowanie kobiety. Znaczenie matutaj też fakt, że w głównej mierze to właśnie one zajmują się wychowywaniemdzieci, co znów wiąże się z czytaniem im książek. Uważam, iż dzięki tej aktywnościpo prostu nie tracą kontaktu z czytaniem – także dla przyjemności – co jestniewątpliwie zauważalne również już w wieku senioralnym.

– Kiedyś furorę robiłaksiążka pt. ,,Pięćdziesiąt twarzy Greya”, na podstawie której nakręcono film.Odniosła duży sukces, bo 1 sierpnia 2012 roku księgarnia internetowa Amazon.comogłosiła, iż w Wielkiej Brytanii książkę sprzedano w większej liczbieegzemplarzy niż ostatnią o Harrym Potterze. A co dzisiaj cieszy się podobnymzainteresowaniem?

– Z pewnością cykl ,,Siedem sióstr” autorstwaLucindy Riley (literatura obyczajowa), cykl sensacyjnyRemigiusza Mroza o pani prokurator Joannie Chyłce, ,,Chłopki. Opowieść onaszych babkach” Joanny Kuciel-Frydryszak – to wielowymiarowa, wzruszająca,życiowa, mądra i dopracowana powieść o kobietach, które mogłyby pochodzić zrodu każdego z nas. Natomiast najchętniej czytani autorzy? Jeśli chodzi oliteraturę obyczajową wymieniłabym tutaj Katarzynę Michalak, Agatę Przybyłek,Joannę Jax, Lucindę Riley, Kristin Hannah i Danielle Steel. W przypadku zaś literaturysensacyjnej: Remigiusza Mroza, Hannę Greń, Mieczysława Gorzka, RyszardaĆwirleja, Harlana Cobena, Charlotte Link i Clive’a Cusslera. Poza tym koninianienajchętniej wybierają książki przygodowe, podróżnicze, o tematyce historycznej,poradniki, przewodniki, a także sensacyjne i kryminalne. Jeśli zaś chodzi opłeć żeńską, zdecydowanie częściej panie sięgają po romanse, utworybiograficzne, poezję i literaturę piękną oraz klasyczną. Mężczyźni zaś gustująw historycznych, popularnonaukowych, fantastyce, horrorach albo literaturze specjalistycznej.A czy wiek może wpływać i kształtować gusty literackie? Oczywiście, że tak.Przykład: uczniowie i studenci – ma to związek z edukacją – stawiają nabiografie, poradniki oraz przewodniki.

– Nie ukrywajmy: poziom czytelnictwa w kraju jest, niestety, słaby, choćwciąż zwyżkowy. W związku z tym konieczne jest kontynuowanie lub rozwijanieistniejących już programów m.in. ,,Cała Polska czyta dzieciom”, akcji:zostawianiu książek w miejscach publicznych nazywanych bookcrossingiem,wyprzedaży w bibliotekach, targów książek, spotkań z autorami… Można byłobytutaj jeszcze długo rzucać pomysłami. A jakie działania skutecznie wdraża MBP wKoninie?

– Liczne m.in. spotkania autorskie,dyskusyjne kluby czytelnicze, akcje promujące czytelnictwo, warsztaty,wystawy, a także możliwość zdalnego dostępu do licencjonowanych zasobów.Ponadto Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Urbanowskiej w Koninie od kilkulat stara się na bieżąco uzupełniać zbiory czytelnicze o jak najwięcej liczbie nowościukazujących się każdego roku w Polsce. ,,Z książką po drodze 5” to projekt ważnydla mieszkańców, o czym świadczy fakt, że przez ostatnie 5 lat był wybierany wramach głosowania na projekty Konińskiego Budżetu Obywatelskiego. Wychodzącnaprzeciw oczekiwaniom czytelników, dzięki funduszom Konińskiego Budżetu Obywatelskiego,każdego roku do naszej biblioteki trafiło wiele nowości, zarówno z literaturypięknej jak i popularnonaukowej. Korzystają z niej dorośli, dzieci i młodzież. Oferta nowości wzbogaconao audiobooki, filmy, bardzo wpływa na wzrost zainteresowania wypożyczaniemksiążek koninian, a także przyciąga do biblioteki nowych użytkowników.

– Nie można rzecz jasna w tym krótkim materiale opowiedzieć o wszystkichdziałaniach MBP w Koninie promujących czytelnictwo, ale osobiście zainteresowałmnie projekt pod nazwą: Laboratorium Dojrzałości. Co to takiego?

– Jego celem była integracja iaktywizacja seniorów 60+ wokół nowej oferty czytelniczej i kulturalnej MBP wKoninie w ramach grupy Laboratorium Dojrzałości liczącej na koniec 2023 r. 320uczestników. Dofinansowano projekt ze środkówMinistra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu PromocjiKultury – państwowego funduszu celowego. Celami działań w ramachprzedsięwzięcia było promowanie MBP wraz z jej zasobami jako nowoczesnego miejsca, w którymoprócz podstawowej działalności bibliotecznej wprowadzane są noweusługi oraz działania nastawione na budowanie wspólnot i otwartość nazachodzące zmiany, aktywizację czytelnictwa, postrzeganiebiblioteki jako strefy działań międzypokoleniowych, zdobywanie nowychumiejętności i kompetencji, zagospodarowanie potencjałów i zasobów tkwiących wróżnorodności uczestników i pokoleń. Wszystko po to, by wzmocnić rolę MBP wKoninie jako ośrodka animującego kulturę i aktywizującego społeczność lokalną.

Dziękuję za rozmowę.