Gdziewyrzucić baterie, żarówki czy przeterminowane leki?

Odpadyniebezpieczne powstają też w naszych domach

Wśródodpadów, które produkujemy codziennie w naszych domach 1 proc.stanowią tzw. odpadyniebezpieczne, czyli szczególne groźne dla zdrowia ludzi, zwierząti środowiska naturalnego. Gospodarka nimi wymaga odpowiedniegopodejścia i wyjątkowej kontroli, bowiem substancje toksyczneuwolnione do ekosystemu mogą powodować skażenie gleb i wód, anastępnie trafiać do łańcucha pokarmowego. Podpowiemy czym sąodpady niebezpieczne i gdzie powinny trafiać.

Myśląc „odpadyniebezpieczne” od razu wpadają nam do głowy wielkie fabryki czyszpitale. Poniekąd słusznie, ponieważ największymi wytwórcamiodpadów niebezpiecznych jest właśnie przemysł, ale takżerolnictwo i usługi medyczne. Niestety odpady o podwyższonymzagrożeniu generujemy także w gospodarstwach domowych. Są torozmaitemateriały i substancje, które charakteryzują się specyficznymiwłaściwościami i różnym stopniem zagrożenia dla środowiska.Ich unieszkodliwianie wymaga stosowania odmiennych metod, a w związkuz tym – także segregacji i odpowiedniego wyposażeniatechnologicznego. Chociaż odpady niebezpieczne stanowią tylko 1proc. odpadów komunalnych to zawierają wiele substancjitoksycznych, np. metale ciężkie, azbest, rtęć.Doodpadów niebezpiecznych, jakie powstają w gospodarstwach domowychnależą przede wszystkim: przeterminowane leki, zużyty sprzętelektryczny i elektroniczny (pralki, lodówki, żelazka, komputery),zużyte świetlówki i żarówki energooszczędne, stare farby,lakiery, rozpuszczalniki, środki czyszczące, termometry, opakowaniadezodorantów, baterie i akumulatory, przepracowane oleje silnikowe,smarowe, chemikalia fotograficzne i środki ochrony roślin.

Co ułatwirozpoznanie odpadów niebezpiecznych?

W zorientowaniu się,czy mamy do czynienia z odpadami niebezpiecznymi powinny pomóc namspecjalne oznaczenia umieszczane na produktach. Ustawa o odpadachprzewiduje, że sprzęt elektroniczny, sprzęt elektryczny, baterieoraz akumulatory winny posiadać oznaczenie przekreślonego kosza.Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, a więc lodówki,pralki, radia, telewizory, telefony komórkowe i inne, zawierająbowiem w sobie chrom, rtęć, azbest, kadm, freon.

Uwaga też na leki!Na nich nie znajdziemy specjalnych ostrzeżeń, mimo że poprzeterminowaniu klasyfikowane są one jako odpady niebezpieczne inie mogą być wyrzucane ze zwykłymi odpadami komunalnymi. Lekizbudowane z szeregu związków chemicznych, po terminie przydatnościstają się trucizną, która jest zagrożeniem dla życia i zdrowialudzi i zwierząt. Ponadto jeśli wyrzucimy przeterminowane leki dotoalety, oczyszczalnie ścieków nie będą w stanie poradzić sobiez substancjami w nich zawartymi, a ich obecność w wodzie uodparniabakterie i wirusy.

Co można zrobićz odpadami niebezpiecznymi, niestandardowymi?

Odpadówniebezpiecznych nie należy wyrzucać do kontenerów przeznaczonychna odpady komunalne – ani zmieszane ani segregowane! Zgodnie zprzepisami prawa o ochronie środowiska,powinny one trafić do specjalnych punktów zbierania, a stamtąd dozakładów prowadzących ich odzysk i recykling lubunieszkodliwianie. Nie powinny one bowiem, ze względu na swewłaściwości, być składowane na składowiskach odpadów, muszązostać odpowiednio przetworzone, przekazane do recyklingu iregeneracji lub unieszkodliwienia. Więc po kolei: Bateriei akumulatorymożna wrzucić do odpowiednio oznakowanego pojemnika w prawie każdymsklepie, mającym w swojej ofercie baterie i akumulatory, alezbierane są też w urzędach czy szkołach. Większe ilości możnaoddać do miejsc zbiórki. Zużyteświetlówki i żarówki energooszczędnemożemy wrzucać do odpowiednio oznakowanych pojemników ustawionychw punktach sprzedaży detalicznej lub hurtowej. Możemy równieżoddać zużyte świetlówki do sklepu – w momencie zakupu nowych. Zużyty sprzęt elektryczny i elektronicznymożemy oddać w momencie zakupu nowego lub też oddać do punktówsprzedaży detalicznej lub hurtowej, gdzie prowadzone są zbiórkitego typu odpadów.

Ponadtow każdym mieście organizowane są zbiórki tzw. elektrośmieciczyli zużytego sprzętu lub ogłoszone są na stronach urzędówmiasta, gmin miejsca zbierania, gdzie taki sprzęt zostanienieodpłatnie przyjęty. Przeterminowanelekipowinny trafić do aptek lub punktów zbierania organizowanych przezgminy. Przeterminowanych oraz niewykorzystanych leków, niezależnieczy są to antybiotyki, maści czy syrop na kaszel, nie wolnotraktować tak samo, jak innych odpadów powstających wgospodarstwach domowych. Zagrożenia wynikające z pozbywania sięleków w sposób niewłaściwy czyli razem z odpadami komunalnymi lubw kanalizacji, jest ogromne z uwagi na to, że zawarte w nichsubstancje aktywne biologicznie nie są usuwane na drodzeoczyszczania ścieków, natomiast po znalezieniu się na składowiskuodpadów, wraz z odciekami, trafiają do wód i gleby. Opakowaniapo środkach ochrony roślin, takżemożna oddawać do sklepów, w których prowadzona jest sprzedażtakich artykułów. Pozostałościfarb, rozpuszczalników, klejówmożemy przekazywać do punktów zbierania odpadów niebezpiecznych.I jeszcze odpadymedyczne powstające w gospodarstwach domowych - mówiąco odpadach medycznych i weterynaryjnych, zazwyczaj rozważamysytuację szpitali, gabinetów lekarskich, przychodni, czy lecznicweterynaryjnych, rzadko jednak zwracamy uwagę na to, że także wnaszych domach generowane są odpady medyczne i niestety rzadkobywają magazynowane i segregowane w należyty sposób. Wystarczywspomnieć cukrzyków, którzy codziennie wyrzucają zużyte igły igaziki, czy też osoby, które opiekują się w domachniepełnosprawnymi. Należy zwrócić uwagę na to, że są to odpadyniebezpieczne i powinny być przekazane do specjalnych miejsc ichzbierania.

Czymjest PSZOK i co przyjmuje?

Zustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku wgminach wynika, że gminy mają obowiązek utworzenia co najmniejjednego stacjonarnego punktu selektywnego zbierania odpadówkomunalnych – samodzielnie lub wspólnie z inną jednostką.Stacjonarny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych tzw.PSZOK powinna mieć, co do zasady, każda gmina i każdy mieszkaniecmoże przywieźć do takiego punktu odpady problemowe/niebezpieczne inieodpłatnie je tam zostawić.

Wustawie wskazano dwa warunki, jakie spełniać musi PSZOK, popierwsze zapewniać musi łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańcówgminy. Po drugie musi zapewniać przyjmowanie co najmniej takichodpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużytebaterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zieloneoraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne.Szczegółowy sposób świadczenia usług przez punkty selektywnegozbierania odpadów komunalnych określa rada gminy w drodze uchwały,stanowiącej akt prawa miejscowego. Gmina decyduje więc o sposobieorganizacji i zakresie działania PSZOK-u. Do punktów PSZOK możnaprzekazywać odpady problemowe i niebezpieczne, których umieszczaniew tradycyjnych pojemnikach na śmieci jest zabronione i podlegawysokim karom finansowym.

Zasadyzbiórki odpadów w PSZOK-ach

Należymieć na uwadze, że PSZOK nie przyjmie odpadów komunalnych, którenie są posegregowane. Taki punkt nie przyjmie także odpadów,których nie można zidentyfikować lub zawierających azbest.PSZOK-i umożliwią bezpieczny i kontrolowany odbiór odpadów, atakże właściwe ich dalsze zagospodarowanie lub unieszkodliwienie.

Segregacjaodpadów- czy i dlaczego warto?

Nowysystem gospodarowania odpadami ma za zadanie sprawić, by znacznaczęść śmieci podlegała recyklingowi czyli powtórnemuwykorzystaniu albo właściwemu ich unieszkodliwieniu. Oddzielenieodpadów niebezpiecznych od pozostałych odpadów komunalnych mazapobiec zanieczyszczeniu tych ostatnich substancjami niebezpiecznymibowiem zawartość substancji niebezpiecznych jest jednym z głównychwskaźników określających możliwość poddania odpadówkomunalnych procesom odzysku. Składowanie odpadów komunalnychzawierających substancje niebezpieczne stanowi większe zagrożeniedla środowiska. Obecne technologie pozwalają na bezpiecznąutylizację lub na poddanie odzyskowi szeregu odpadów, które sąszczególnie szkodliwe dla człowieka i środowiska, na przykład zezużytego sprzętu RTV i AGD można odzyskać wiele wartościowychmetali: żelazo, ołów, miedź, cynki i tworzywa sztuczne. Zużytebaterie i akumulatory - znajdujące się w przedmiotach codziennegoużytku takich jak: zabawki, piloty do telewizorów czy telefony, toźródło metali ciężkich (kadm, rtęć, ołów), aunieszkodliwiane w profesjonalnych zakładach przetwarzania pozwalana odzysk tych substancji.

KonińskiZakład Utylizacji Odpadów w systemie gospodarowania odpadaminiebezpiecznymi

Spółka odgrywawiodącą rolę w województwie wielkopolskim w systemiekompleksowego unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych oraz innychniż niebezpieczne, w tym przemysłowych, medycznych iweterynaryjnych. Dysponuje również specjalistycznym transportem doprzewozu odpadów niebezpiecznych. – Posiadamy szereg instalacjipozwalających w profesjonalny i bezpieczny sposób poddać procesomodzysku lub przetworzenia szeroki asortyment odpadów niebezpiecznych, miedzy innymi eksploatujemy jedyną w województwie wielkopolskimspalarnię odpadów niebezpiecznych, w której spalamy , wszczególności odpady medyczne pochodzące z placówek służbyzdrowia oraz gabinetów weterynaryjnych województwa wielkopolskiego– mówią przedstawiciele Zakładu Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. wKoninie Ewa Tomaszewska prezes zarządu i Maria Długokęckadyrektor handlowy - Nasza instalacja do termicznegoprzekształcania odpadów pozwala nam zaproponować samorządomwspółpracę w zakresie unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznymipochodzących z gospodarstw domowych, a przyjmowanych do GminnychPunktów Zbiórki Odpadów Niebezpiecznych. Niektóre odpady, zewzględu na swoje właściwości wymagają termicznegoprzekształcenia, jak np. pewne kategorie odpadów niebezpiecznychczy odpady medyczne, leki, przeterminowane środki ochrony roślin,farby , rozpuszczalniki oraz opakowania po substancjachniebezpiecznych.

Podczas termicznejobróbki odpadów, dzięki wysokiej temperaturze, długiemu okresowiprzebywania w strefie spalania oraz kontrolowanej ilości powietrza,zniszczeniu ulegają wszystkie organiczne substancje szkodliwe. Wtrakcie procesu spalania następuje też znaczna redukcja masy iobjętości substancji szkodliwych, co w konsekwencji wpływa nazminimalizowanie niekorzystnego wpływu na glebę, wodę i powietrzeatmosferę. Również spaliny poddawane są wielostopniowemuoczyszczaniu aż do uzyskania parametrów dopuszczonych normami. Coważne, proces termicznego przekształcania odpadów poddany jestrygorystycznym wymogom: kontroli parametrów termicznych ichemicznych procesu spalania, monitoringowi emisji, które przedewszystkim, mają na celu ochronę środowiska.

Wartotu podkreślić, żespalarniaodpadów nie tylko je unieszkodliwia, ale jednocześnie odzyskujezawartą w odpadach energię zamieniając ją na prąd i ciepło!Odpady są bardzo cennym paliwem, a wyprodukowaną w ten sposóbenergię elektryczną i ciepło można wykorzystać do ogrzewaniachoćby domów i mieszkań.